Thúy_20220824035721PM.png

Một số điều cần biết về báo tăng, báo giảm người lao động tham gia BHXH

Hiện nay vấn đề  đóng BHXH hay chốt sổ BHXH được người lao động rất quan tâm. Khi người lao động được doanh nghiệp nhận vào làm thì theo quy định pháp luật phía bên doanh nghiệp phải báo tăng BHXH cho người lao động. Trường hợp người lao động nghỉ việc, chấm dứt hợp đồng lao động thì đơn vị sử dụng lao động phải kịp thời lập hồ sơ gửi cơ quan BHXH để báo giảm tham gia BHXH, BHYT đối với người lao động. Tuy nhiên, nhiều đơn vị sử dụng lao động vẫn còn đang vướng mắc trong quá trình giải quyết thủ tục, làm hồ sơ và thời gian báo tăng, báo giảm BHXH chưa thực hiện đúng thời gian, trình tự, thủ tục. Căn cứ vào các quy định pháp lý để làm rõ về vấn đề về quy định báo tăng, báo giảm người lao động tham gia BHXH.

Thường xuyên tập huấn kiến thức về BHXH cho đơn vị sử dụng lao động để tránh trường hợp đơn vị sử dụng lao động báo tăng, giảm không kịp thời phát sinh lãi BHXH. Về thời hạn báo tăng BHXH,  Điều 99 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 quy định về giải quyết đăng ký tham gia và cấp sổ bảo hiểm xã hội: “Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày giao kết hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc tuyển dụng, người sử dụng lao động nộp hồ sơ quy định tại khoản 1 Điều 97 của Luật này cho cơ quan bảo hiểm xã hội;”. Như vậy, trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày người lao động giao kết hợp đồng với người sử dụng lao động thì bên phía đơn vị phải đóng BHXH cho người lao động. Chẳng hạn như NLĐ kí hợp đồng với đơn vị  ngày 15/03 thì trong khoảng thời gian từ ngày 15/03 đến ngày 15/04 bên phía đơn vị phải có trách nhiệm báo tăng BHXH cho NLĐ. Căn cứ theo quy định tại điều 10,  Công văn 1734/BHXH-QLT hướng dẫn thời gian thực hiện chốt sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động. Theo đó, thời hạn khai báo hồ sơ thì đơn vị có thể lập hồ sơ phát sinh tăng, giảm, điều chỉnh lao động, tiền lương của tháng vào tất cả các ngày trong tháng qua hệ thống giao dịch điện tử. Tuy nhiên, để thuận lợi cho công tác theo dõi quản lý hồ sơ trường hợp giảm hoặc điều chỉnh đơn vị có thể thực hiện mỗi tháng một lần.Khi có phát sinh tăng lao động đơn vị phải kịp thời khai báo tăng và thẻ BHYT có giá trị từ ngày khai báo hồ sơ qua hệ thống giao dịch điện tử. Khi có phát sinh giảm thì đơn vị báo giảm từ ngày 01 tháng sau, tuy nhiên phải đóng giá trị thẻ BHYT của tháng sau. Trường hợp để không đóng bổ sung giá trị thẻ tháng sau thì đơn vị có thể lập hồ sơ báo giảm tháng sau bắt đầu từ ngày 28 tháng trước, nhưng sau khi báo giảm thì không được báo phát sinh tháng trước

Hồ sơ làm thủ tục báo tăng, báo giảm BHXH: Căn cứ theo quyết định 595/QĐ-BHXH Khi đăng ký, điều chỉnh đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN; cấp sổ BHXH, thẻ BHYT cần chuẩn bị hồ sơ như sau:

Người lao động

+ Đối với người lao động đang làm việc tại đơn vị:

– Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS).

– Trường hợp người lao động được hưởng quyền lợi BHYT cao hơn: bổ sung Giấy tờ chứng minh (nếu có) theo Phụ lục 03.

+ Đối với người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng tại Tiết a, c và d Điểm 1.7 Khoản 1 Điều 4:

– Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS).

– Hợp đồng lao động có thời hạn ở nước ngoài hoặc HĐLĐ được gia hạn kèm theo văn bản gia hạn HĐLĐ hoặc HĐLĐ được ký mới tại nước tiếp nhận lao động theo hợp đồng.

Đơn vị:

– Tờ khai đơn vị tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT (Mẫu TK3-TS).

– Danh sách lao động tham gia BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN (Mẫu D02-TS).

– Bảng kê thông tin (Mẫu D01-TS).

Nơi tiếp nhận xử lý hồ sơ báo tăng, báo giảm:

Nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan BHXH. Nộp trực tiếp là 1 hình thức thông thường. Khi đó, bạn chỉ cần đi trực tiếp đến cơ quan BHXH quản lý của công ty mình ở đây có thể là cấp huyện hoặc tỉnh. Hoặc có thể gửi hồ sơ qua đường bưu điện.

Nộp trực tuyến qua mạng: Khi áp dụng việc nộp hồ sơ qua mạng,  thì công ty bắt buộc sử dụng phần mềm kê khai bảo hiểm xã hội để tạo ra file hồ sơ, sau đó sử dụng chữ ký số (token) của công ty để kê khai trên trang của BHXH

Quy định phạt về chậm nộp đóng bảo hiểm bắt buộc:

Chậm báo tăng lao động: Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày giao kết hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc tuyển dụng, đơn vị sử dụng lao động phải nộp hồ sơ đăng ký tham gia BHXH cho cơ quan BHXH.  Đồng thời, đơn vị phải thông báo bằng văn bản và tiến hành đăng ký điều chỉnh với cơ quan BHXH, cụ thể là báo tăng lao động.Vậy trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày tăng lao động tham gia bảo hiểm nhưng doanh nghiệp không thực hiện 2 thủ tục trên thì doanh nghiệp được xem là chậm báo tăng lao động. Có 2 trường hợp xảy ra:

Chậm báo tăng lao động và không đóng bảo hiểm cho NLĐ: Hàng tháng, doanh nghiệp sẽ đóng BHXH bắt buộc, BHYT,BHTN dựa trên tiền lương tháng của những NLĐ tham gia BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN, nộp cho cơ quan BHXH cấp quận , huyện nơi doanh nghiệp đang đặt trụ sở. Thời hạn đóng tiền BHXH, BHYT, BHTN hàng tháng là: chậm nhất đến ngày cuối cùng của tháng. Như vậy, trường hợp nếu doanh nghiệp chậm báo tăng lao động và không đóng bảo hiểm cho NLĐ thì mức phạt sẽ được căn cứ theo quy định tại Khoản 4 Điều 38 Nghị định 28/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp sẽ bị phạt tiền với mức từ 12% đến 15% tổng số tiền phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp tại thời điểm lập biên bản vi phạm hành chính nhưng tối đa không quá 75.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi sau:

– Thứ nhất, chậm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp.

– Thứ hai, đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp không đủ số người thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp mà không phải trốn đóng. Đồng thời buộc truy thu số tiền bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp chậm đóng và đóng số tiền lãi của số tiền bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp chậm đóng theo mức lãi suất của hoạt động đầu tư từ Quỹ bảo hiểm xã hội trong năm.

Chậm báo tăng lao động nhưng vẫn đóng bảo hiểm cho NLĐ: Trường hợp đặt ra ở đây là việc doanh nghiệp báo tăng lao động muộn nên trong thời gian báo tăng muộn đó NLĐ được coi là không tham gia bảo hiểm xã hội. Như vậy, với trường hợp này sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính như đối với trường hợp không đóng bảo hiểm . Nếu hàng tháng công ty bạn vẫn tiến hành đóng bảo hiểm cho NLĐ này thì cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ coi đây là số tiền đóng thừa. Theo đó, phía bên BHXH sẽ thông báo kết quả đóng bảo hiểm (C12-TS) ban hành kèm theo Quyết định 595/QĐ-BHXH)

Chậm báo giảm lao động: Khi NLĐ nghỉ việc, đơn vị phải kịp thời lập danh sách báo giảm gửi cơ quan BHXH qua hệ thống giao dịch điện tử ngay trong tháng (tính đến ngày cuối cùng của tháng đó). Như vậy, đơn vị  báo giảm sau ngày cuối cùng của tháng giảm thì được xem là báo giảm lao động chậm.